RYS HISTORYCZNY WOLI SKROMOWSKIEJ
Początki i Własność Woli Skromowskiej
Pierwszymi wzmiankami udokumentowanymi przekazem źródłowym sugerującymi istnienie miejscowości jest tak zwana zapiska płocka, będąca dosłownym niezależnym wyciągiem z dokumentu wystawionego przez Konrada Mazowieckiego w 1239 r., a także dyplom Bolesława Wstydliwego z 1258 r. Sama zaś nazwa miejscowości powstała prawdopodobnie od Skromowic, które znano od 1409 r. za sprawą Mikołaja de Scromouicze – dziedzica wsi.
Od 1419 r. obok tego zapisu pojawiła się Skromowska Wolya. Nazwę wymienia się też w innych dokumentach źródłowych jako należącą do dóbr kockich oraz wchodzącą w skład parafii kockiej (Jan Długosz „Liber beneficiorum”). W XV wieku wieś stanowiła własność szlachecką. W latach 1471-1496 wchodziła w skład klucza Skromowice (Wola Skromowska, Sułoszyn, Łukawiec), którego dziedzicami byli Skromowscy, zaś w XVI wieku (wraz z m.in. Górką z folwarkiem, Pożarowem, Sułoszynem, Łukówcem z folwarkiem, Rozwadówkiem, Skromowicami) w skład dóbr kockich.
Historia Włościańskiej Mleczarni Spółkowej
Jeszcze przed odzyskaniem niepodległości, na przełomie XIX i XX wieku, mieszkańcy Woli Skromowskiej aktywnie włączyli się w działalność ruchu ludowego „Zaranie”. Liderem był Konrad Szydłowski. W tym czasie w miejscowości powstały: sklep spożywczy, straż pożarna, dom ludowy z biblioteką i zespołem teatralnym oraz mleczarnia spółdzielcza. Jej powstanie datuje się na rok 1905. Była to pierwsza w Królestwie Polskim Włościańska Mleczarnia Spółkowa. Do jej powstania przyczynili się: inż. Zygmunt Chmielewski, Edward Dudek, dyrektor Szkoły Rolniczej w Sobieszynie Stanisław Leśniowski, Grzegorz Latek, Jan Mitura, Konrad Szydłowski, Maciej Dudek.
Członkowie spółdzielni ze składek kupili oborę po likwidowanym folwarku w Rozwadowie. Z uzyskanej cegły własnym siłami wybudowali budynek dla mleczarni i pomieszczenia na sklep (pierwszym sprzedawcą był Tomasz Kozioł). Prace zakończono w 1911 roku. Dla upamiętnienia pionierów spółdzielczości na frontowej ścianie mleczarni wmurowano w 1977 r. tablicę pamiątkową. W czerwcu 2019 r. została ona wymieniona. Oryginalną umieszczono w budynku Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Woli Skromowskiej.
Powstanie Straży Pożarnej i Koła Młodzieżowego
W 1917 r. we wsi zorganizowano Ochotniczą Straż Pożarną. Ze składek ludności zakupiono potrzebny dla organizacji sprzęt, pobudowano remizę. Z inicjatywy strażaków zostało założone w 1917 r. kółko teatralne. Pierwsze przedstawienia wystawiono na podstawie książek „Polska już wolna”, „Bolszewicy”. Reżyserem tych przedstawień był Jan Siwek, o pseudonimie „Sałatka”. Funkcje naczelników straży pożarnej pełnili kolejno: Konrad Szydłowski, Antoni Siwek, Stanisław Siwek, Jan Mitura, Józef Siwek, Józef Szymańczyk, Jan Skowron, Jan Siwek, Józef Czerski.
W dniu 5 marca 1925 r. w Woli Skromowskiej powstało koło młodzieżowe „Siew”, zwane potem „Wici”, które liczyło 115 osób. Jego organizatorem był Stanisław Leśniewski, zaś przewodniczącym – Maciej Dudek. W jego szeregi wchodzili m.in. Michał Całuch, Antoni Siwek, Stanisław Siwek, Bronisław Mitura. W działalność stowarzyszenia włączyła się szkoła oraz straż pożarna. W owym czasie koło organizowało liczne kursy: szycia, haftowania, pieczenia, oświatowe i wychowawcze, śpiewacze.
Życie Kulturalne i Wizyta Piłsudskiego
Udział młodzieży oraz starszych mieszkańców w tych inicjatywach był powszechny. Organizowane były coroczne dożynki, występy zespołu dramatycznego, bezalkoholowe zabawy, a także samokształcenia rolnicze.
W czasie wojny polsko – bolszewickiej w 1920 r. w okolicy Woli Skromowskiej stacjonowały pułki ułanów, w tym też czasie do naszej miejscowości przyjechał Naczelny Wódz Józef Piłsudski dokonując rozeznania terenów nad Tyśmienicą i Wieprzem przed skierowaniem wojsk pod Warszawę.
Przebudowa Wsi i Okupacja Niemiecka w Woli Skromowskiej
W 1932 r. wieś została skomasowana. Około 75% gospodarstw przeszło przebudowę. Powstały zabudowania na nowo nadanych gruntach. Utworzyły one różnej wielkości skupiska zagród, noszące odpowiednio nazwy (niektóre funkcjonują do dziś): Ostrowiki, Grądy, Przewóz, Przerwana Kępa, Smolarka, Na klinach, Maciagi, Dąbrówka, Płuski Pierwsze, Płuski Drugie, Zastarzyce, Podłazie, Łazy, Koło Kamienia, Zwadna, Na łące, Dąbrówecki, Małe Łazy, Stawiska, Młynarskie, Choiny, Zadróżki, Przymiarki, Przez Kaleń, Koszary, Gaciska, Szerokie, Kąty, Zabłonie, Błonie, Przymiarki.
15 września 1939 r. do Woli Skromowskiej wkroczyli Niemcy. Najpierw skierowali się do szkoły niszcząc urządzenia i pomoce naukowe. Trzy dni wcześniej samoloty niemieckie zrzuciły wiele bomb na teren wsi, głównym celem miały być mosty na Wieprzu i Tyśmienicy. Spłonęło wówczas część zabudowań gospodarskich. Wyzwolenie Woli Skromowskiej nastąpiło nocą z 25 na 26 lipca 1944 roku.
Rozwój Infrastruktury i Młodzieżowe Inicjatywy
W październiku 1959 r. przy miejscowej szkole powstała Szkoła Przysposobienia Rolniczego dla absolwentów szkoły podstawowej. W następnych latach miejscowość wzbogaciła się o nowe obiekty użyteczności publicznej. Pobudowano siedzibę Gromadzkiej Rady Narodowej, rozbudowano remizę strażacką, dobudowano nową część szkoły. Powstał Ośrodek Zdrowia i Klub Rolniczy. W grudniu 1962 r. w większości gospodarstw wiejskich Woli Skromowskiej po raz pierwszy zabłysło światło elektryczne.
Rok 1983 to dla Woli Skromowskiej czas zawiązania Związku Młodzieży Wiejskiej, będącego kontynuacją wcześniej istniejącej organizacji wiejskiej „Wici”. Skupiała ona młodych rolników, robotników, młodzież szkół średnich i studentów. Członkowie ZMW czuli się spadkobiercami tradycji wyżej wymienionej organizacji, tym bardziej, że w tym czasie w Woli Skromowskiej żyło 13 byłych „wiciowców”. Pierwszym prezesem Związku Młodzieży Wiejskiej był Janusz Cybul. W licznie podejmowanych działaniach wspierał go zarząd: Wiesława Świć, Witold Świć, Andrzej Stroński, Stanisław Stroński, Małgorzata Siwek i inni.
Ewolucja Szkoły:
Od 1864 do XXI wieku
Ważną rolę w historii miejscowości zawsze odgrywała szkoła. Istniała od 1864 roku. Była to tzw. szkoła ludowa. Początkowo mieściła się w karczemnym budynku dworskim, zaś później przeniesiono ją do budynku kancelarii gminnej. Pierwszym nauczycielem tej szkoły został Andrzej Ziemski. Od 1907 r. na to stanowisko zatrudniono Wojciecha Wojciechowskiego. Poświęcił on szkole ponad pięćdziesiąt lat swojego życia, odszedł na emeryturę w 1958 roku. Kolejni kierownicy placówki to: Antoni Ogórek i Lucjan Marzęta. W sierpniu 1991 r. funkcję dyrektora obejmuje pan Wiesław Greszata, zaś od 2008 r. pani Bożena Miduch.
XXI wiek to dla Woli Skromowskiej wiele zmian. W maju 2006 r. szkole podstawowej nadano imię Marii Konopnickiej. Osiem lat później w maju 2014 r. , na placu szkolnym uroczyście wmurowano kamień węgielny pod nowy budynek placówki. Po raz pierwszy uczniowie weszli w mury nowej szkoły 1 września 2015 roku. Stanowisko dyrektora objął wówczas pan Paweł Dobek. Na przestrzeni kilku lat wokół obiektu powstały: boiska do piłki nożnej i siatkówki, plac zabaw, siłownia zewnętrzna i kort tenisowy.
Wola Skromowska: Stowarzyszenie i Nowości
W 2008 r. aktywne kobiety z Woli Skromowskiej i okolic założyły Stowarzyszenie Gospodyń Wiejskich, prezesem organizacji została pani Urszula Osik. Początkowo siedzibą SGW był budynek remizy strażackiej. W 2012 r. nastąpiło otwarcie nowego obiektu świetlicy wiejskiej powstałego na podwalinach dawnej strażnicy. Jest on obecnie siedzibą stowarzyszenia, znajduje się w nim również Filia Biblioteki Gminnej w Firleju. Od początku SGW bardzo prężnie działa, pozyskało środki na wyposażenie świetlicy, kuchni, zakup sprzętu do ratowania życia (np. defibrylator), aktywizację lokalnej społeczności, seniorów, szeroko rozumianą edukację.
Najnowszymi obiektami Woli Skromowskiej są: pobudowana w 2022 r. ze środków sołeckich, drewniana altana z grillem oraz rekreacyjny tor rowerowy sfinansowany w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 oddany do użytku w czerwcu 2024 r.
